27 mei 2018, 22:03:22

Nieuws:

Welkom op de kern van het Ouderraad Netwerk, de vraagbaak. Het centrum van deze online community voor ouderraadsleden.


Van ouderraad naar formele oudervereniging

Gestart door WV, 05 oktober 2014, 20:56:29

« vorige - volgende »
Omlaag

WV

Situatie:
Onlangs is de stichting waarvan onze school deel van uitmaakte samengegaan met een andere schoolvereniging.
Uit deze fusie is een nieuwe stichting ontstaan.
Voor deze fusie had onze school een ouderraad met als rechtsvorm een stichting, opgericht bij de notaris en ingeschreven bij de KvK. Er waren ook statuten.
Na de fusie hebben alle scholen een formele oudervereniging eveneens opgericht bij de notaris en ingeschreven bij de KvK. Alle scholen van de stichting hebben dezelfde statuten.
Ik ben sinds de oprichting van de oudervereniging lid van het bestuur van deze oudervereniging, in de statuten ook genoemd de ouderraad.
Naar aanleiding van de oprichting van deze oudervereniging heb ik een aantal vragen waar ik niet helemaal uitkom.

Een stichting mag geen leden hebben en een vereniging wel.

1. Kunnen alle ouders die een kind op onze school hebben zitten automatisch lid zijn/worden van de vereniging?
Er wordt in een schrijven van het bestuur van de stichting aan de ouders gesteld dat een ieder lid is tenzij men dit niet wil. Dan kan dit bij mail kenbaar gemaakt worden.
In de statuten is opgenomen dat tot lid van de vereniging worden toegelaten alle personen die zich als zodanig bij het bestuur hebben aangemeld en die voldoen aan de eisen als bedoeld in artikel ... van deze statuten (eisen aan het lidmaatschap). Het bestuur dient binnen 6 weken een beslissing te nemen over het lidmaatschap.
Nu wordt door het bestuur van de stichting gezegd dat alle ouders bij de start van de nieuwe vereniging automatisch lid zijn. Dit terwijl er in de oude situatie (stichting) geen leden waren. En ook al zou dit wel het geval geweest zijn, dan zou een automatisch lidmaatschap volgens mij nog niet mogelijk zijn.
Ik denk dat het zo is dat het verenigingsrecht automatisch lidmaatschap niet toestaat en dat in dit geval alle ouders in de gelegenheid gesteld dienen te worden om lid van de nieuwe oudervereniging te worden conform het gestelde in de statuten.

2. Door wie dienen de 1e statuten van een op te richten formele oudervereniging opgesteld te worden. Kan dit in dit geval de stichting zijn.
Zoals ik al aangaf zijn er nu statuten die voor alle scholen vallend onder de (nieuwe) stichting van kracht zijn. Deze statuten zijn opgesteld door de nieuwe stichting. Hierbij is overleg geweest met de MR's en de toenmalige ouderraden/ouderverenigingen etc. De nieuwe stichting heeft uiteindelijk de definitieve versie bepaald.
Er zijn bepalingen in de statuten opgenomen bijvoorbeeld t.a.v. het wijzigen van de statuten en t.a.v. nog op te maken reglementen en eventuele wijzigingen
hierop dat dit alleen kan na goedkeuring van het bestuur van de stichting, waarna de algemene vergadering over het voorstel stemt.
2A. Kunnen de bepalingen zoals hiervoor genoemd in de statuten worden opgenomen.

3. Aan wie is het bestuur van de oudervereniging bij deze rechtsvorm verantwoording verschuldigd. Aan de leden van de vereniging of ook aan het bestuur van de stichting en/of de directie van de school. Zo ja, hoever gaat dit. Waar ligt nu precies de scheiding.

4. Welke invloed kan en mag het bestuur van de stichting en de directie uitoefenen op het bestuur van de oudervereniging.
Hoever gaat dit en waar ligt nu precies de scheiding.

Alvast bedankt voor jullie reacties.

CH

Beste WV,
Wat jouw vragen betreft het volgende:

1. nee, je moet bewust lid worden van een vereniging. Het lidmaatschap brengt naast lidmaatschapsrechten (zoals actief en passief kiesrecht) ook lidmaatschapsverplichtingen (contributie) met zich mee. En niemand kan aan een ander verplichtingen opleggen zonder dat die ermee akkoord is gegaan (m.u.v. de overheid).
Jouw gedachte is dus correct en het stichtingsbestuur zit er naast.

2. In theorie door iedereen maar ze moeten wel [a] aan alle wettelijke eisen voldoen (het stichtingsbestuur lijkt mij daarvan niet op de hoogte) en door een notaris zijn 'gepasseerd'. In de praktijk kun je het beste naar een notaris gaan. Die heeft vaak standaardstatuten. Tip: een bevriende notaris wil dat misschien doen tegen een vriendenprijs of tegen een advertentie in de schoolkrant voor een bepaalde periode. Voorts kan het schoolbestuur (met instemming van de oudergeleding van de medezeggenschapsraad; hierna: OMR) bepaalde eisen aan de vereniging stellen. Die eisen moeten wel in het verlengde liggen van de belangen van het bestuur en mogen niet het wezen van een OuderVereniging aantasten.


2A. Me dunkt van niet. Want [1] de stichting is geen lid en heeft dus op zich geen stemrecht en [2] dit tast de zelfstandigheid van de OV aan en  dat is m.i. i.s.m. de wet (boek 2 BW)

3. Het bestuur van de OV is alleen verantwoording verschuldigd aan de Algemene LedenVergadering. Dat het OV-bestuur in de praktijk ook zal moeten overleggen met met het schoolbestuur t.a.v. het te voeren beleid, doet daar niets aan af.

4. Vraag komt op hetzelfde neer als sub 3. De directie/het schoolbestuur (formele term: het bevoegde gezag) mag zelfs helemaal niets direct doen. Alleen na instemming van de OMR en dan alleen m.b.t. de activiteiten van de ouders binnen de school.

NB 1: Wat wel kan is dat de stichting zich omvormt tot een co"operatieve vereniging (hierna CVer) waarvan alle OV-en binnen het samenwerkingsverband lid zijn. Maar dan wordt het beleid van de CVer bepaald door de besturen van alle OV-en en die OV-en moeten daar weer verantwoording afleggen aan hun leden. Dus de uiteindelijke 'macht'  ligt dan toch weer bij de ouders. En dat is het wezen van een vereniging: een democratische rechtsvorm. Een andere optie is dat de stichting lid wordt maar dan kan die door het bestuur worden geroyeerd of door andere leden worden weggestemd. De stichting kan vervolgens zich als lid 51% van het stemrecht toekennen. Los van de vraag of dat mag (m.i. niet), welke ouder wil daar nu lid van worden.

Als jullie dit teveel gedoe vinden dan staat het de ouders vrij om los van het schoolbestuur een OV op te richten. Het schoolbestuur mag zich daar niet tegen verzetten. Daar is jurisprudentie voor (uitspraak Landelijke GeschillenCommissie van 1995; vindplaats ben ik even kwijt maar kijk mijn eerdere relevante postings m.b.t. [on]zelfstandige OR maar na daar staat ie)

Mvg,
Cees

WV

Beste Cees,

Bedankt voor je reactie en heldere uitleg.

Toch heb ik naar aanleiding van je beantwoording van vraag 2/2A nog enkele vragen.

De statuten zijn heden gepasseerd bij de notaris.

In de aanhef van de statuten zie je dat het College van Bestuur van de stichting (Collegiaal College van Bestuur), middels een hiertoe gemachtigde, een vereniging (zijnde de Oudervereniging) opricht. De namen van de leden van het College van Bestuur staan dus als zodanig in de statuten.
Deze constructie komt mij heel vreemd over. Mijns inziens zijn het toch de ouders die de oudervereniging oprichten en niet het College van Bestuur van de stichting.
Uiteraard kan, zoals je reeds aangaf, een ieder een vereniging oprichten.

Mijn vragen zijn:
1.   Is deze wijze van oprichting van een OV een gebruikelijke;

2.   Wat zou in de praktijk het verschil zijn geweest indien de OV was opgericht door de ouders;

3.   Wat voor invloed heeft het College van Bestuur op de OV en op het bestuur hiervan (de Ouderraad) bij de huidige constructie;

4.   Je praat in je beantwoording van vraag 2 over wettelijke eisen. Welke wettelijke eisen bedoel je hier precies;

Verder zijn in de statuten de volgende 3 bepalingen opgenomen.
Met betrekking tot de statuten:
1.   Tot wijziging van de statuten kan niet worden besloten indien de stichting aan die wijziging tevoren niet schriftelijk haar goedkeuring heeft gehecht. 

2.   Het vorige artikellid, alsmede dit artikellid en het tweede lid van artikel 25 kunnen niet worden gewijzigd.

Met betrekking tot het reglement:
1.   Een reglement, bedoeld in het vorige lid, wordt niet vastgesteld of gewijzigd dan nadat de 
stichting aan die vaststelling of wijziging haar goedkeuring heeft verleend.

Je geeft aan dat deze artikelen de zelfstandigheid van de OV aantasten en dat dit in strijd is met het BW (boek 2).

Deze bepalingen maken wijziging van de statuten en reglement(en) nagenoeg onmogelijk op het moment dat de stichting niet haar goedkeuring aan de wijziging heeft verleend.
De enige mogelijkheid die ik nog zie is toepassing van artikel 43 lid 4 van het BW (2e boek). Echter gezien de grootte van de vereniging (bijna 200 leden) is dit een haast onbegaanbare route. Dit daar alle leden op de betreffende vergadering tot wijziging van de statuten aanwezig of vertegenwoordigd dienen te zijn. Dit is natuurlijk een utopie.

Mijn vragen zijn:
5.   Mogen deze bepalingen op deze wijze in de statuten worden opgenomen
(Bedenk hierbij dus ook dat de vereniging door het College van Bestuur is opgericht);

6.   Zijn er nog andere opties die wijziging van de statuten toch mogelijk zouden
kunnen maken;

7.   Wat is je advies in deze;
De stichting zal niet worden omgevormd tot een coöperatieve vereniging en ook zal de stichting geen lid worden van de vereniging.

8.   Of is de enige oplossing dat de ouders een nieuwe OV oprichten indien dit de wens van de meerderheid van de leden zou zijn.
Dient de 1e verenging dan (eerst) opgeheven te worden? Mijns inziens is dit in principe niet noodzakelijk.
Maar welke OV is dan de OV waar de school mee gaat samenwerken. Is dit de als eerste opgerichte vereniging of is dit de vereniging met de meeste leden of kan de school kiezen. Je kunt toch geen twee ouderverenigingen op een school hebben?

Alvast bedankt voor je verdere beantwoording.

Met vriendelijke groet, Willem

CH

Puntsgewijs een antwoord

[1] Nee, gebruikelijk is dat ouders dat doen maar dit komt wel voor bij grote samenwerkingsverbanden omdat dan de notariskosten lager zijn.

[2] Weinig; alleen dan zouden alle OV'en bij verschillende notarissen zijn opgericht met allemaal iets andere statuten. Bedenk wel dat het schoolbestuur belang heeft bij een eenduidige benadering van de OV'en.

[3] Dat kan ik zo niet zeggen. Zijn het hele normale statuten, dan zal er weinig aan de hand zijn omdat de OV binnen de bestaande statuten en huishoudelijke reglementen gewoon naar behoren haar taak uitvoeren.

[4] Boek II, art. 26, 2e lid BW bepaalt dat een vereniging bij meerzijdige rechtshandeling wordt opgericht. Ik begreep dat de stichtingen nimmer lid zijn geweest, noch ooit de bedoeling hadden lid te zijn. Dan heb je toch een probleem. Want een vereniging wordt door 2 of meer (potentiele) leden opgericht doordat die leden in spe over en weer verplichtingen aangaan (en ook rechten). Daaruit volgt dat de oprichters leden moeten zijn geweest. Maar als dat al zijn geweest dan durf ik de stelling wel aan dat zij op basis van de statuten niet kwalificeren als lid. Ziedaar het probleem.

[5] Mijns inziens niet. Ik begrijp het bestuur wel (zie 2) maar hier kiezen ze de verkeerde weg. Ze hebben een bestuursrechtelijke weg maar daarvoor moeten zijn minimaal advies en vaak instemming vragen van de oudergeleding van de MR. Door deze mijns inziens niet toegelaten civielrechtelijke weg, proberen zij onder de inspraak van de MR uit te komen. En dat is al helemaal niet de bedoeling van de wet (BW en WMS).

Overigens is 2:43, 4e lid BW niet van toepassing omdat de wijziging niet is uitgesloten maar afhankelijk is gesteld van een derde, niet zijnde een (ex-)lid.

[6] Ik heb eigenlijk nog steeds niet gehoord welk fundamenteel probleem jij hebt met de huidige statuten. Behalve dat vetorecht, wat zou je dan willen veranderen? Maar en andere optie is gewoon de statuten wijzigen zonder acht te slaan op dat vetorecht. Dan kan het bestuur natuurlijk weer uit een bestuursrechtelijk vaatje tappen enz.

[7] Ik zou eens met de MR gaan praten en aangeven dat het bestuur via deze weg het beleid met betrekking tot actieve ouders op school buiten het zich van de MR kan houden. Als het schoolbestuur aangeeft dat zij altijd de MR zullen raadplegen (daar kunnen jullie natuurlijk ook zelf voor zorgen) dan staat het er misschien verkeerd (nl. op de civielrechtelijke manier) maar heb je dezelfde waarborg als de bestuursrechtelijke manier.

[8] Als het beleid m.b.t. actieve ouders in de school in wezen vereist dat de statuten luiden zoals zij nu luiden, wat schiet je er dan mee op. Niet elke vereniging die zich OV noemt kan als zodanig optreden; je moet je neerleggen bij dat beleid.

WV

Cees alweer bedankt voor je reactie.
Het wordt mij steeds duidelijker.

Zoals je al aangeeft zijn de oprichters van de OV (het college van bestuur van de stichting) geen lid van de OV en ook nimmer lid geweest van deze OV.
De statuten zijn in principe 'normale statuten' echter mijn punt is dat er in de statuten is opgenomen dat wijziging van de statuten alleen kan plaatsvinden na goedkeuring van het college van bestuur van de stichting. Het zelfde geldt voor het vaststellen of wijzigen van een reglement.

Dit zou inhouden dat de leden van de OV geen wijzigingen kunnen aanbrengen zonder toestemming van een niet lid, zijn de het college van bestuur van de stichting.

Bij de beantwoording geef je aan de bepalingen hieromtrent niet op deze wijze in de statuten opgenomen hadden mogen worden echter dat als in de praktijk het bestuur van de stichting aangeeft altijd overleg met de MR te zullen voeren er dezelfde waarborgen zijn als indien e.e.a. op de bestuurlijke manier had plaatsgevonden.

Bij de beantwoording van punt 7 geef je hieromtrent aan dat:
'......het bestuur via deze weg het beleid met betrekking tot actieve ouders op school buiten het zich van de MR kan houden' en 'Als het schoolbestuur aangeeft dat zij altijd de MR zullen raadplegen....'.
Dit begrijp ik niet helemaal. Over welke onderwerpen heb je het in dit geval als je over raadpleging van de MR spreekt.

Alvast bedankt voor je beantwoording.

Groet, Willem

CH

Sorry Willem. Soms draaf ik een beetje door.

Ik doelde op de samenloop van art. 44 Wet Primair Onderwijs en art. 10, onderdeel d Wet Medezeggenschap op scholen.

In het eerste artikel moet het bestuur toestaan dat er een actieve OR is maar kan daar wel beleidsregels voor maken. In het tweede artikel wordt bepaald dat die beleidsregels vooraf aan de MR ter instemming wordt voorgelegd.

Anders gezegd, het bestuur kan, na instemming van de MR, aan de OR bepaalde regels opleggen. Dat bedoel ik met de bestuurlijke invloed van het schoolbestuur op de OR. Die regels zouden betrekking kunnen hebben op
[a] verplicht overleg bij de organisatie van activiteiten (bijv. geen paasviering als er een toets is gepland of, en dit is een praktijkcasus, bij een georganiseerde barbeque mag bij regen als alternatief de barbeque niet in de gymzaal worden gehouden);
organisatie van excursies; excursies moeten wel aansluiten bij het schoolprogramma;
[c] maximale hoogte van de ouderbijdrage om uitsluiting te voorkomen;
[d] dat de OR een beleid heeft bij betalingsonmacht van de ouders, ook om uitsluiting te voorkomen
[e] democratische opzet van de OR (dus periodieke verkiezingen, bijv elk jaar of elke 2 jaar; jaarvergaderingen, jaarverslagen, jaarplannen enz enz.

Kortom alles om de OR ook echt als een OR te laten functioneren.

Maar dat niet-leden de wens van statutenwijziging van de leden kunnen tegenhouden, dat is civielrechtelijk fout.

Wat ik met mijn opmerking bedoelde dat als het schoolbestuur met deze statutaire bepaling beoogde de controle en instemming van de MR te ontgaan dan zitten ze dubbel fout. Onderwerpen zij hun veto aan de instemming van de MR dan verschilt de situatie niet zoveel van hoe het eigenlijk hoort.

Hoewel ik altijd het volgens de regels geregeld wil zien.

Mvg,
Cees

WV

Beste Cees,

Ik kan hier wel mee uit de voeten.

Het bestuur geeft, helaas, bij monde van hun advocaat aan dat alles conform alle wettelijke bepalingen in de statuten is vastgelegd en dat een veto door het bestuur op voorgenomen wijzigingen van de statuten niet in strijd met wetgeving is. Zowel bij instemming- als bij geen instemming van de MR.

Nogmaals bedankt voor je reactie.

Met vriendelijke groet, Willem

CH

Beste Willem,

Ik weet dat het voor velen een automatisme is dat als en advocaat het zegt, dat ook de absolute waarheid is. Je moet je wel realiseren dat de advocaat wordt ingehuurd door een klant en dat hij gewoon moet verdedigen wat zijn klant wil dat hij verdedigd. Bij dergelijke stellingnames van een advocaat moet je altijd vragen op welke wettelijke bepaling(en) of jurisprudentie hij zich baseert. Ik neem aan dat hij zich meent te kunnen baseren op art. 2:40, 1e lid BW. Dat bepaalt dat de algemene ledenvergadering (ALV) alle bevoegdheden kan uitoefenen behalve die, die wettelijk of statutair aan een ander orgaan zijn opgedragen.
Dat beroep is niet terecht want [1] het schoolbestuur is geen orgaan van de vereniging (organen zijn tenminste: Bestuur, ALV en soms ook een Raad van Toezicht/Commissarissen), [2] in de WMS is een speciale regeling opgenomen en een speciale regeling gaat voor een algemene regeling; de wetgever heeft die speciale regeling juist in het leven geroepen om ouders inspraak te geven waar het schoolbestuur zich via een beroep op de algemene regeling kennelijk aan wil onttrekken en [3] mogelijk in strijd met art. 2:43 BW. Ik zeg uitdrukkelijk 'mogelijk' want het hangt af hoe de rechter de verhouding tussen 2e en 3e lid interpreteert. Ik heb daar nog geen jurisprudentie van kunnen vinden. Immers een feitelijk veto van het schoolbestuur kun je zien als onmogelijkheid en niet als een beperking om de statuten te wijzigen.

Tweede aspect bij een veto is dat dat een bestuursbesluit (om het vetorecht uit te oefenen) is dat effect heeft op het beleid betreffende actieve ouders op de school en dus onderhevig aan een instemmingsprocedure. Dus ook via de WMS heb je dan een mogelijkheid. Maar ik denk niet dat het schoolbestuur dat heeft bedoeld. Als dat wel zo is (laat het de OMR maar een aan het bestuur vragen) - dus het schoolbestuur legt het wel voor aan de OMR - dan zou ik er niet zo zwaar aan tillen.

Wat de advocaat zegt over de WMS heeft hier niets mee te maken. Advocaten hebben i.h.a. geen kennis van het onderwijsrecht, uitzonderingen daargelaten (bij Bird&Bird zit een 'kanon'). De WMS biedt de MR alleen een advies- of instemmingsrecht inzake besluiten op bepaalde terreinen. Dus alleen als het schoolbestuur feitelijk besluit om gebruik te maken van dat vetorecht is aan instemming onderhevig.

Maar om aan alle geharrewar een einde te maken, kunnen de ouders ook zelf een oudervereniging oprichten. Dat mag het schoolbestuur niet blokkeren (daarover is jurisprudentie van de Landelijke GeschillenCommissie). Je moet dan wel alle ouders meekrijgen. Een schoolbestuur hoeft geen 2 ouderorganisaties te accepteren.

Maar de hoofdvraag blijft: wat is jouw probleem met de statuten m.u..v. dat vetorecht. Als je geen probleem daarmee hebt, waarom zou je dan de statuten willen veranderen? En als je dat niet wilt dan is dit een academische discussie.

Met vriendelijke groet,
Cees

WV

Beste Cees,

Nogmaals bedankt voor je reactie.

Zeker is het op dit moment een academische vraag. Deze en andere vragen kwamen naar voren bij het spreken met het bestuur van de stichting over de nieuwe statuten.
Waarop het bestuur bij monde van hun advocaat de in deze discussie vermeldde antwoorden gaf.
Ik zie echter liever meer mensen die een academische vraag stellen dan mensen die helemaal geen vraag stellen waardoor zij op het moment dat de vraag wel actueel is 
geen antwoord hebben. En als dan nog het juiste antwoord gezocht moet worden dan kan dit weleens heel lang duren en kan het antwoord ook weleens te laat komen.

Zo vreemd is het mijn inziens niet dat het op termijn nodig zou kunnen zijn dat de statuten op onderdelen worden aangepast of aangevuld. Zeker met statuten die door anderen zijn opgesteld, in dit geval door het bestuur van de stichting.

Verder zijn er nog wel andere redenen aan te voeren waarom het gewenst zou kunnen zijn op de hoogte te zijn hoe de wetgeving omtrent dit onderwerp in elkaar zit.

Maar nogmaals bedankt voor je duidelijke uiteenzetting. Je hebt mij er in vedergeval mee geholpen.


Met vriendelijke groet, Willem

Omhoog