Scholen fuseren, wat doe je met de ouderraad/oudervereniging

[haatje]

Onze school gaat over twee jaar fuseren met een andere katholieke school. Wij hebben nu een oudervereniging met alles wat daarbij hoort. Statuten etc... De andere school heeft een OR, dus enkel een bestuur. Waar moeten wij op letten wanneer de scholen gaan fuseren. Twee verschillende oudercommissies is natuurlijk geen optie. Wie heeft hier eerder mee te maken gehad en heeft goede tips? De school zal straks zo'n 500 leerlingen krijgen.

gr. Harriet

[lara]

hallo

ik heb even bij een vriend gevraag, deze zet ook en een ouderraad. en hadden te maken met een fusie
zij zijn toen helemaal opnieuw begonnen
de statutten die zij hadden waren toch al verouderd, zij vonden dit dan ook een mooie gelegenhied om ook een nieuw begin te maken,
nieuwe bestuur gekozen - inschrijving kamer van koophandel, ( dit werd door de notaris gedaan ivm de nieuwe statutten).
het bestuur van de scholen heeft trouwens mee betaald aan de nieuwe stautten
is nogal prijzig heb ik begrepen

greetzz
lara

[CH]

Beste Harriet,

Uit je vraag leid ik af dat 2 RK scholen met elkaar gaan fuseren. Bij gelijke denominatie heb je gelukkig bepaalde problemen in elk geval niet. Nu kun je op veel manieren fuseren. Je kunt echt 1 school worden met 2 locaties. Daar ben ik persoonlijk een tegenstander van. Als immers de scholen in omvang van elkaar (gaan) verschillen, kan het zijn dat de kleinere school minder prioriteit krijgt dan de grotere.

Je kunt ook 1 bestuur vormen (veelal een stichting maar een vereniging kan ook) waarbinnen 2 scholen zitten. Dat is handiger omdat de scholen zelfstandiger blijven en ook wat meer beleidsvrijheid behouden. Zo voorkom je onderwijs-McDonalds (alles het zelfde, geen echte keuze voor ouders). Er zijn nog wel wat ongebruikelijkere vormen maar dat gaat hier te ver.

Wij hebben een fusie in de tweede genoemde vorm gehad met 10 scholen. Ik zat daarbij in (G)MR en de OR. Eén van onze harde voorwaarden was dat de identiteit, het karakter en de cultuur op de scholen behouden moesten blijven. Een van de belangrijkste voorwaarden daarbij was dat de ouderraden in de zelfde vorm en met de zelfde taken behouden zouden blijven. Zo is dat gebeurd en we prijzen ons nog steeds gelukkig dat we dat hebben gedaan. Op de verschillende scholen hebben ouders immers verschillende wensen en andere verwachtingen van een ouderraad. Zo is er een school waar de ouders genoegen nemen met een minimaal takenpakket van de OR en een andere school waar de ouders veel meer met en voor de OR willen doen en er ook veel meer van verwachten en ook bereid zijn een prijs daarvoor te betalen. Dat zou nooit kunnen als er een centrale OR voor het hele schoolbestuur zou zijn. Dan komt er een OR die op alle scholen hetzelfde, gemiddelde takenpakket zou uitvoeren en daar wordt niemand gelukkig van. Het is dan altijd of te veel of te weinig maar nooit passend bij jouw school. Gevolg is dan dat ouders steeds minder bereid zullen zijn om de ouderbijdrage te betalen.

Jouw opmerking dat 2 verschillende OR'en geen optie is, begrijp ik daarom niet. Dat kun je alleen zeggen als nu en voor de toekomst de wensen van de ouders van beide scholen precies gelijk zijn. Of als de scholen vlak naast elkaar liggen. Wij waren en zijn nog steeds heel blij met 10 OR'en op 10 scholen en dat gaat prima.

Wat Lara opmerkt, is dat in dat geval schoolbesturen best bereid zijn om (een deel van) de kosten van oprichting van een stichting of vereniging op zich te nemen. De kosten vallen reuze mee; met een beetje onderhandelen kost dat hooguit € 300 en soms doet de notaris het voor niks als je hem 1 of 2 jaar gratis in de schoolkrant laat adverteren. De jaarlijkse kosten van de KvK bedragen c.a. € 85-90. Maar jullie zijn al een vereniging dus dat geldt niet voor jullie.

Met vriendelijke groet,

Cees

[haatje]

Beste Lara en Cees,
Door drukte heb ik niet eerder kunnen reageren. Erg bedankt voor jullie reactie. Ik wil nog even doorgeven dat beide scholen straks op één nieuwe locatie, dus in het zelfde gebouw, komen en dat ze ook onder een andere naam verder gaan als 1 school. Eén van de twee schooldirecteuren zal een andere baan moeten gaan zoeken. Daarom ging ik er ook vanuit dat het niet van toepassing was om door te gaan met een OR en een OV. Inmiddels zijn er twee bijeenkomsten geweest en ik heb het vermoeden dat de huidge OR als een OR door wil gaan en geen voordelen in een Oudervereniging ziet. Ik dacht dat juist een oudervereniging meer voordelen had en dan voornamlijk in het juridische. Verder zijn er toch weinig tot geen verschillen?
Daarnaast wil ik vragen: kan en mag een directeur invloed uitoefenen op de vorm (dus een OR of een oudervereniging). Moeten wij ook toestemming vragen aan de MR? Hoeveel zeggenschap hebben zij hierin?
Hebben jullie antwoord op mijn vragen. Ik hoor het graag.
gr.
Harriet

[CH]

Beste Harriet,

Nu begrijp ik beter waarom je 2 OR'en geen optie vond. Als 2 scholen ook echt 1 school worden op 1 locatie dan ben ik het helemaal met je eens.

Ik ben het ook met je eens als je zegt dat een oudervereniging voordelen heeft. Het belangrijkste vind ik het democratische karakter van een vereniging dat bij een gemiddelde OR zonder formele rechtsvorm niet altijd is gewaarborgd. Verder is het ook duidelijker in de zin van aansprakelijkheden. De wet schrijft immers een aantal regels voor. Verder heb je geen discussies meer met de school; veel directeuren menen dat de financiën van de OR via de school moeten lopen. Dat is in elk niet het geval als de OR in de vorm van een stichting of vereniging is gegoten. Dat geldt in beginsel ook voor een tussenvorm: de informele vereniging. Maar ook dan moet de OR zich als vereniging gedragen, zij het dat er dan geen notariele akte is. Bij een OR in de vorm van een informele vereniging zijn de aansprakelijkheden voor het bestuur minder goed afgeschermd en heeft de OR minder mogelijkheden en rechten.
Dus als jullie al een vereniging hebben, zou ik zeggen: hou die vooral aan! Want een informele vereniging is minder duidelijk, biedt minder mogelijkheden en kan leiden tot een groter bestuursrisico. En een stichting is in principe niet democratisch. Dus beter af kun je niet zijn.

Hoe de ouders zich willen organiseren daar hebben directeur en MR op zich niets mee te maken. Directeur en MR kunnen wel bepaalde randvoorwaarden stellen aan een OR. Onze MR stelde als eis aan de OR dat het karakter open en democratisch was, dat er een behoorlijk financieel beleid werd gevoerd, dat de ouderbijdrage niet te hoog mocht worden en dat er een regeling moest komen voor diegenen die niet kunnen of niet willen betalen. Onze directeur stelde als eis dat de vorm van de OR zodanig was dat de financien niet via de school moeten lopen (dat is het geval als de OR geen formele of informele vereniging is en ook geen stichting) want dat zou de accountantskosten omhoog jagen en dat de ouders die actief zijn in en rond de school zijn aanwijzingen zouden volgen. Met dat laatste is alleen gezegd dat als de directeur zegt dat de kerstverlichting in de gangen geen kaarsjes mogen zijn of dat een geplande BBQ in de gymzaal niet mag, dat dat ook niet gebeurt. Dat gaat dus vooral om veiligheidsaspecten maar ook om inpassing in de schoolorganisatie (bijv. geen schoolreisje de dag voor de CITO-toets; excursies met een passend thema enz.)

Onze directeur wilde de financiën dus beslist geen onderdeel laten uitmaken van de schooladministratie. Merkwaardig genoeg willen bepaalde directeuren dat juist wel. Het probleem dat daarbij ontstaat is dat er een officiële accountantscontrole op die geldstromen moet worden toegepast met als gevolg dat er onmogelijk hoge eisen aan de administratie (doorgaans van beperkte omvang) van de OR. Dat leidt tot heel veel extra kosten omdat ouders niet een dergelijke inspanning kunnen of willen leveren zodat de administratie geheel (betaald) zal worden uitbesteed. Dat heeft weer tot gevolg dat de binding ouders/OR zwakker wordt en dus ook de bereidheid om een ouderbijdrage te betalen. Als een directeur dat toch wil, kan er m.i. alleen maar een machtsargument aan ten grondslag liggen.

Maar even kort terug naar jouw vraag: mag de directeur zijn invloed laten gelden? Ja, voorzover het randvoorwaarden betreft en hij mag natuurlijk ook een bepaalde voorkeur hebben en uiten. Maar hij bepaalt niets en formeel heeft hij daarover niets te vertellen. Het zelfde geldt voor de MR; de randvoorwaarden van de MR horen tenminste specifiek gericht te zijn op waarborgen voor openheid en dat er geen kinderen of ouders buiten de boot vallen. Dat valt onder de wettelijke taken van een MR (art. 7, 1e en 2e lid WMS, hoewel ze dat vaak niet zelf weten).

De randvoorwaarden horen in een beleidsdocument te worden vastgelegd waarvoor de MR instemmingsrecht heeft (art. 10, onderdeel d WMS, beleid m.b.t. werkzaamheden van ouders in de school).

Met vriendelijke groet,

Cees

[haatje]

Beste Cees,
Het is mij allemaal duidelijk. Nog wel één vraagje. Wat is verstandig/verplicht? Moeten alle huidige OR-leden en Ouderverenigingleden officieel aftreden en zich weer herkiesbaar stellen?  Kan een directeur dit eisen dat?Zou dit in de statuten moeten staan van de OV?
Ik hoor graag van je.
PS. Heb jij ergens een boekje van dit soort gegevens bestuursituaties
gr.
Harriet

[CH]

Beste Harriet,

Ik denk dat het het beste is als je vanuit de OV en in overleg met de andere OR eerst kenbaar maakt wat de OV gaat doen en de nieuwe ouders de kans geven om lid te worden (anders heb je geen stemrecht). Pas daarna moet er een nieuw bestuur worden gekozen door alle ouders. In de tussentijd lijkt het het beste als de OR en OV samen gaan werken.

Kan de directeur dit eisen? Alleen de directeur kan dat niet. Hij kan wel aan de MR een beleid inzake de werkzaamheden van ouders in de school waarbij bepaalde eisen aan een OR/OV worden gesteld, zoals het zijn van een vertegenwoordiger van de ouders (wat niet de directeur beslist maar de ouders) en dat de OR/OV een open (lees: democratisch) karakter heeft. Daar kan een serieuze MR zijn instemming niet aan onthouden. Dus via die weg kan die eis wel aan de OV worden gesteld. Lijkt mij ook een heel redelijke eis overigens.

Dat staat natuurlijk niet in de statuten. De directeur staat helemaal buiten de vereniging; met de interne zaken van de vereniging heeft hij niets te maken.

Nee ik heb niet zo'n boekje. Ik heb ruim 13 jaar [G]MR/OR-ervaring en kijk in de wet (o.a. boek 2 BW, Wet Primair Onderwijs, Wet Medezeggenschap op scholen). Maar je kunt hier altijd je vragen kwijt.

Succes!

Met vriendelijke groet,

Cees